Kuzu Marulu, Lamb's Lettuce - Valeriana Locusta

 Esselamu Aleykum Verahmetullahu ve Berekatuhu... 

Bismillahirrahmanirrahim..

Kuzu marulu'nu daha önce hiç duydunuz mu bilmiyorum ama bu mükemmel sebzenin değerli olmaması şahsen olsdukça şaşırtıcı, o kadar hafif bir lezzeti varki insan yerken hiç rahatsız olmuyor zaten yumuşak yaprakları olması da bunu kanıtlar nitelikte. 

Birçok farklı ismi de mevcut örneğin Kuzu gevreği, Mısır salatası, Fındık marulu gibi çok farklı isimlere sahip olan bu bitkinin latince ismi ise Valeriana Locusta ( Valerianella olarak ta bilinir ), çok fazla boylanmayan ülkemiz genelinde doğal olarak yetişen yabani otlardan birisi, ortalama 10-30 santimetre kadar boylanabilir ayrıca yine yaprakları da bu boyutlara ulaşabilir. ( yaprakları 10-15 santim) 

Kendine özgü hafif bir tadı olması sebebiyle birçok ülkede tercih edilmektedir, maalesef ki ülkemiz'de bildiğim kadarıyla ticari üretimi yok ancak bahçe ölçeğinde yetiştiren veya yabani olarak hasat edenler mevcut ( doğa'dan hasat ederken aşırıya kaçmayın ki bitkiler üreyebilsin), tadını beğensem'de şu zamana kadar öyle bol bol hasat edip yemedim yani birkaç kök toplayıp yemişliğim anca'dır ancak bunun sebebi önceden bahçemizde çok az yayılışının olmasıydı, şimdiyse MaşaAllah bahçede bol bol bitiyorlar, hatta ufacık bir kuzu marulu bahçem bile var. 

Besin değerine gelecek olursak araştırmalara göre günlük protein değerinin %15'ini ve günlük sodyumun %0'ın bir tık üzerindeki değerini içeriyormuş, kısaca 100 miligram'da 2 gram protein, 0,4 gram yağ, 3,6 gram'da karbonhidrat içeriyor, ki buda faydalı olduğunu söylemeye yeterli diyebilirim, ek olarak Marul'dan 3 kat daha fazla C vitamini içerir, B6, demir, ve potasyum gibi değerli mineralleri de bünyesinde barındırır yani kısaca tüketimi faydalıdır. 

Genel anlamda çiğ tüketilebilir ki çoğunlukla salatalara ek malzeme olarak kullanılır, tabi kuzu marulun'da dikkat etmeniz gereken şeyler'den biri ise çiçeklerini açmadan önce hasat yapmanız gerektiğidir, ancak bu zorunlu bir kural değil sadece acılaşmaması için bu kurala dikkat edilir. Eğer çiçek açarsa yaprakları bir tık daha marul gibi acımsı olabilir o yüzden çiçeklenmeden toplanır tabi burası sizin zevkinize kalmış. Çiçekleri ve çiçek saplarını da tüketebilirsiniz, geçen sene denemiştim yapraklarına nazaran daha acımsı ancak yinede acı olmayan hoş bir lezzeti var diye hatırlıyorum, Sandeviç ve garnitür tarzı yemeklerde de yaprakları kullanabilirsiniz. 

Yetiştiriciliği oldukça basit tohumunu yumuşak bir toprağa ekin ve sürekli nemli tutun sonra kendiliğinden hersene ürüyor, bizim burada doğal olduğu için uğraşmama gerek bile kalmıyor Allah'a şükür, kuzu marulunu iki farklı mevsimde yetiştirmek mümkün ancak sıcak yazlarda bitkinin hasat süresi oldukça kısa kalıyor, sıcaktan dolayı hemen tohuma duruyor. Şimdi bitki genelde Mayıs - Haziran aylarında çiçek açıp Temmuz - Ağustos civarında ise tohuma duruyor, ama iklimi yıl boyu ılıman olan yerlerde yıl boyu ekim yapmak mümkün. 

Yaz ekimi için Nisan-Mayıs civarı ekebilirsiniz ancak burada dikkat edilmesi gereken hava sıcaklığının ortalama 15-25 dereceler arasında olmalı yani genel deyimle Yayla iklimi diyebiliriz! ( Yaylalar yazın bu bitkiye çok uygun diyebiliriz) Kış ekimin'de ise Sonbahar civarın'da ki ekim zamanı uygundur. ( Kasım - Aralık) Kışın soğuk ve karlı havaya dayansa da bu tarz durumlar gelişimi oldukça yavaşlatabilir yani soğuk bir yerde iseniz naylon gibi şeylerle sera tarzı bir etki ile hızlı gelişmesine yardımcı olabilirsiniz. 

Son olarak biraz faydaların'dan bahsedeyim, sindirim sistemi ve bağışıklık sistemine faydalıdır, sakinleştirici bir etkisi olduğu da belirtilmiştir. Aslında çok faydalı bir bitki olmasına rağmen bitkinin bilinen tüm tıbbi kullanımları bu çünkü hakkında neredeyse hiç doğru düzgün tıbbi bir araştırma yok. 

Bugünkü yazım bu kadar'dı bir sonraki yazım'da görüşmek üzere, Allah'a emanet olun...