Doğada'ki Şifa " Katran Yoncası" ( Bituminaria Bituminosa)

 Esselamu Aleykum Verahmetullahu ve Berekatuhu...

Katran yoncası veya Arap bezelyesi olarak bilinen bu faydalı bitki ülkemiz genelinde yaygın olarak yetişiyor ayrıca Akdeniz genelinde 4 ayrı alttürü de mevcut, genel çiçek rengi mor - lila tonlarında ancak pembe ve beyaz gibi çiçek açan alttürleri de mevcut.

Bahçemiz'de mor, lila ve pembe benzeri çiçeklere sahip olanlar var ancak geneli mor ya da lila, ülkemizde beyaz çiçeklisinin olduğu duyumunu aldım lakin bizim bölgemizde hiç denk gelmedim zaten normalde beyaz çiçek açan alttür Kanarya adalarına özgü diye biliyorum.

Bitki birçok fitokimyasal ( doğal olarak) içeriyor buda birçok bitki türünün gelişimine katkıda bulunduğu anlamına geliyor ki zaten genelde ağır metaller ile kirlenen toprakları temizleyen bitki türleri daha iyi gelişebilsin diye kullanıldığını da birçok yerde okuyabilirsiniz. 

Bunlardan biri bitukarpin adlı madde olup bitkiye bu keskin zift / katran kokusunu verir ancak bu koku hayvanlarda tam olarak uzaklaştırıcı değil, mesela bizim Pamuk ( Eşeğimiz) bazı dönemler katran yoncası tüketiyor lakin bu sürekli değil ve genelde sadece taze filizlerini tüketme eğiliminde olduğunu söyleyebilirim bunun dışında civardaki birçok keçi ve koyun'da hersene mutlaka katran yoncasını yiyor. 

Genelde hayvanlar sadece " Şifa" alma amacıyla bu bitkiyi tüketiyor yani aslında bu bitkinin tadını beğenmekten ziyade ondan faydalanma maksadı olduğunu söylemek mümkün. 

Bitkinin bilinen herhangi bir yan etkisi yok ancak fazla tüketimde yanlış değilsem hayvanlarda ufak tefek rahatsızlık yapabiliyor ( sanırsam hafif gaz sıkıntısı oluyor) 

İnsanlar tarafından yenilebilir değil ancak zehirli de değil ama bir yerde Baybur'tta taze yapraklarını yediklerini okumuştum, ama siz yinede tüketmeyin çünkü genel anlamda bu konu hakkında herhangi bir veri bulunmuyor. 

Ben de hiç denemedim ve şuanlık ta denemeyi düşünmüyorum, diğer bir faydasın'dan bahsedecek olursam kesinlikle azot bağlayıcı olmasını anlatabilirim. 

Bitkimiz baklagil olması sebebiyle toprağa azot bağlayabiliyor ki bu gayet iyi birşey çünkü azot doğal olarak bitkilerin fdaha hızlı büyümesi ve yaprakların iri olmasına vesiledir lakin fazla azot olursa bitkilerin sadece yeşil kısmı büyüyeceği için yoğun miktarda kullanmamak gerek, ama bu konuda üzülmeye gerek yok Katran yoncası zaten toprağa aşırı miktardaazot bağlamaz sadece faydalıbolacak kadar bağlar. 

Bunun için yapmanız gereken tek şey var oda bitkinin toprağın üstünde olan kısmını kesin ve olduğu yere bırakın, evet bu kadar basit ! Ancak bunu sürekli tekrarlamak bitkinin ölümüne neden olacağından sadece bir defa yapmanızı öneririm, diğer neden ise fazla azotun zararı olacağı için sadece bahçenize faydalı olucak kadarını kesip toprağa bırakın ve sakın köklerini sökmeyin! Azotu köklerinde yer alan rhizobium'lar bağlıyor aman dikkat. 

Evet gelelim bitkinin genel özellikleri'ne Katran yoncası 1 metre 40 santimetreye kadar boylanabilir ancak bulunduğu bölgenin en yağışlı yerlerinde kesinlikle daha gür ve hoş büyüyor, bitkimiz Akdeniz'e özgü olduğu için yaz ayında üstü kuruyabiliyor ancak bahçemizde kurumuyor ve herdemyeşil olarak kalıyorlar ancak Akdenizin aksine serin kışlarımız olması sebebiyld kışın ot yazın çalı gibi gelişiyor. 

İzmir, Antalya gibi kışlarda çalı gibi kaldığından bahsedenler var ancak doğruluğunu bilemem, ek olarak - 12 dereceye kadar soğuk havayı da tolere edebildiği de kayıtlara geçmiş o kadarını bilemem ancak bu sene ocak ayında tek bir gün hava sıcaklığı +0/-7 derece olduğun'da hiçbir sıkıntı çekmediler Allah'a şükür. 

Bahçemiz'de çok yayılan bir tür olması bizi oldukça mutlu ediyor, sizin de bahçeniz'de varsa mutlaka faydalanın! Ayrıca bitki tıbbi olarak ta kullanılabilir, bitkiyi haşlayıp suyu ile saçlarınızı yıkarsanız daha güzel saçlarınız olabilir ayrıca kepeğe de iyi geliyor diye biliyorum, hafif ateş, saç dökülmesi ve mide krampları gibi durumlarda kullanılıyor, siz yinede iyice araştırın ve ona göre kullanın herşey herkese iyi gelmeyebilir ve ayrıca kullandığınız doz bile oldukça önemlidir. 

Üretimini tohumla yapabilirsiniz ayrıca yavrularını da ayırabilirsiniz, her ikisi için'de don olmayan ılık ve nemli havaları tercih etmeniz'de yarar var. Tahmini olarak Mart- Nisan gibi deneyebilirsiniz, bizim bahçemiz'de doğal olduğu için biz denemedik, hersene kendiliğin'den bol miktar'da üremesi kesinlikle oldukça iyi diyebilirim. 

Bugünkü yazım bu kadar'dı bir sonraki yazım'da görüşmek üzere, Allah'a emanet olun...